Het lijkt zo vanzelfsprekend: een schakelaar omzetten en het licht brandt. In huis, op het werk: eigenlijk kunnen we nergens meer zonder een lichtbron. Onze grootste natuurlijke lichtbron, de zon, is niet op elk uur van de dag beschikbaar. Lampen zijn daarom ongelooflijk belangrijk in ons interieur. We hebben niet door hoeveel invloed licht uitoefent op ons humeur, onze prestaties en onze gezondheid. Tijdens de donkere dagen voor kerst voelen we ons wel vermoeid of een beetje depri. Wacht op dat soort donkere dagen dan ook niet te lang met het aandoen van je lampen en pik natuurlijk ook gewoon zoveel mogelijk daglicht mee. Licht is kortom niet alleen maar praktisch. Licht is gezellig, brengt sfeer, ontspanning, positiviteit, overvloed en beweging in het leven. Hoe kun je dat nu het beste aanpakken? Met een lichtplan! Lees hierna meer over hoe je al jouw lampen in een compleet plan onderbrengt.

 

lampen

 

Een lichtplan: functionaliteit van lampen

Voordat je een nieuwe lamp uitkiest, is het goed om voor jezelf te formuleren wat de functie van de lamp gaat zijn. Welke sfeer moet de lamp geven? Welke plekken moeten de lampen verlichten? Al dit soort vragen over verlichting worden beantwoord in een lichtplan. Een lichtplan (laten) ontwerpen helpt om inzicht te krijgen in je behoefte aan specifieke verlichting.

Een lichtplan is een vooraf uitgedacht ontwerp over de plaats en soort verlichting in een ruimte. Interieurarchitecten kunnen je vertellen over hoe belangrijk een goed lichtplan is. Dit is erg sterk afhankelijk van de functie van de lampen in een ruimte. In een keuken wil je helder en feller licht. In een woonkamer is een lamp die dimbaar is prettig en praktisch, maar het liefst wil je daar ook nog meerdere lichtpunten.

Dus wat wil je gaan doen in de ruimte? Hoe actiever je lichaam en brein zijn tijdens de activiteit, hoe feller en helderder het licht dient te zijn. Voor een geconcentreerde job kies je fel licht, voor een ontspannende bezigheid is gedempt licht voldoende. Derhalve kies je voor de slaapkamer andere lampen dan in de woonkamer of de badkamer.

Daarnaast is de keuze ook afhankelijk van de leeftijd van de gebruiker. Een persoon op leeftijd heeft meer licht nodig dan een jonge gebruiker. Verder houdt de interieurontwerper rekening met de verschillende hoogtes in je interieur en de contrasten. Door een combinatie te maken van plafonnières, wandlampen, vloerlampen en eventueel kaarslicht ontstaat er een speels, praktisch en sfeervol geheel.

 

Accentverlichting of taakverlichting

Accentverlichting gebruik je om direct licht in de ruimte te laten schijnen. Deze lamp verlicht het boek dat je leest, het kunstwerk in de hal, het aanrechtblad tijdens het koken of het bureau tijdens de administratie. Lampen die geschikt zijn om als accentverlichting te gebruiken zijn spots, een vloerlamp of elke andere lamp waarvan je de lichtbundel kunt richten. Ook een hanglamp boven de eettafel is een vorm van accentverlichting. Accentverlichting wordt ook wel direct licht genoemd.

 

Sfeerverlichting en basisverlichting

Bij basisverlichting gebruik je een lamp om een bepaalde sfeer neer te zetten. De lichtbron zelf zie je niet, maar het licht dat er vanaf komt wordt via een muur, vloer, plafond of ander oppervlak weerkaatst. Dit is een vorm van indirect licht. Denk aan een schemerlamp of een tafellamp.

 

Diffuus licht

Diffuus licht wordt egaal verspreid zonder contrasten en schaduw. Een goed voorbeeld is een TL-balk aan het plafond of een plafonnière in het toilet. Diffuus licht is vooral erg praktisch en niet erg sfeervol. Daarom is het goed om deze lampen te combineren met sfeerverlichting en accentverlichting.

 

Soort lamp

Dat de gloeilamp plaats heeft gemaakt voor de spaarlamp en de ledlamp is inmiddels wel bekend. De spaarlamp komt qua verlichting wat langzaam op gang, maar gaat lang mee (tot 15 jaar) en is energiezuinig. De ledlamp verbruikt nog minder energie en is daarmee beter voor het milieu én voor portemonnee. Andere voordelen van deze lamp zijn het nauwelijks afgeven van warmte en de lange levensduur (15 tot 20 jaar). De ledlamp geeft over het algemeen warm wit licht. Nadelen van deze lamp zijn de relatief hoge aanschafprijs en het feit dat niet alle ledlampen dimbaar zijn.

Toch is de ledlamp niet voor elke armatuur geschikt. Sommige armaturen vragen een TL-buis of een halogeenlamp. De TL-buis geeft vooral koud licht, wat deze lampen geschikt maakt voor plekken waar veel en helder licht nodig is, zoals een bedrijfsomgeving. Deze lamp heeft een behoorlijk lange levensduur (15-20 jaar). De halogeenlamp heeft daarentegen een korte levensduur van slechts een paar jaar. Het voordeel is de kleurechtheid en de dimbaarheid van de halogeenlamp.

 

De kleur van licht

Je kunt ook spelen met de kleur en de toon van de verlichting. Wat je hiervoor kiest is ook afhankelijk van de functie, leeftijd en smaak. Bovendien is het sterk afhankelijk van de kleuren die in het interieur voorkomen. Een donker interieur absorbeert licht en daarom heb je meer lampen nodig om een donkere ruimte te verlichten. Wit reflecteert licht en daarom lijkt de ruimte juist lichter en feller. Ook doet kunstlicht iets met de kleuren in je interieur. Groen- en blauwtinten vervagen en roze- en roodtinten worden levendiger.

 

Buitenverlichting

De verlichting die aan de buitenzijde van een pand wordt aangebracht, heeft vaak een andere functie, namelijk die van veiligheid. Het is niet alleen heel praktisch om licht te hebben bij het zoeken naar een sleutelgat, maar licht schrikt diegene met letterlijk duistere bedoelingen ook af. Je kunt kiezen voor lampen buiten die je met een schakelaar bedient of die aanspringt op een bewegingssensor. Deze laatste is een duurzame oplossing, omdat de lamp niet altijd aan gaat en geeft bovendien een extra “schrikeffect”. Helaas ook voor katten en dergelijke.

 

Bijzondere toepassingen

Licht zorgt voor activiteit of beweging. Met deze wetenschap kun je licht op bijzondere manieren toepassen. Verlicht bijvoorbeeld een dode hoek in huis door er een spot of een wandarmatuur op te laten schijnen. Of laat indirect licht door middel van een spiegel verdubbelen. Een spiegel vergroot een ruimte en verdubbelt de verlichting. Dit kan erg handig zijn in kleine of benauwde ruimtes. Ook met gekleurde verlichting kun je een mooi schouwspel maken.